Słownik Terminów Technicznych

absolutorium

wydanie energii zgromadzonej w jednej baterii lub kondensatorze

absorpcja akustyczna

Utrata lub rozpraszanie energii podczas jej przemieszczania. przykład: fale radiowe tracą część swojej energii podczas ich podróży przez atmosferę.

AC

(z ang alternating current) – skrót oznaczający prąd zmienny

AC load line

Wykres przedstawiający wszystkie możliwe kombinacje napięcia przemiennego i prądu wyjściowego do wzmacniacza.

AC/DC

jest w inżynierii elektronicznej i elektrycznej oznaczeniem obsługi obu typów zasilania DC: prądem stałym ( ang. direct current) i AC prądem przemiennym (ang. alternating current).

ADC

(ang. analog to digital converter) Skrót od "przetwornika analogowo-cyfrowego"

adres

(ang. address) symbol lub numer identyfikujący rejestr, komórkę pamięci lub urządzenie, gdzie są zapisane dane lub rozkazy

ADSL

(ang. Asymmetric Digital Subscriber Line - cyfrowa asymetryczna linia abonencka) wykorzystuje do przesyłania danych tradycyjne łącze miedziane linii telefonicznej, a jednocześnie umożliwia bardzo szybkie połączenia z Internetem. Asymetryczność oznacza różne prędkości przesyłania danych w kierunku do abonenta i od abonenta (np. 152/128 kbps)

AF

(ang. audio frequency) Skrót od "częstotliwości dźwięku".

AFC

(ang. automatic frequency control)  Skrót od "automatyczna kontrola częstotliwości".

AGC

(ang. automatic gain control) Skrót od "automatyczna regulacja wzmocnienia"

akcelerator

(accelerator) urządzenie do nadawania cząstkom naładowanym wielkich energii

akustyka

(acoustics) nauka o drganiach w środowiskach sprężystych i o zjawiskach związanych z tymi drganiami

Alternator

to prądnica prądu przemiennego, często trójfazowa. Służy do zmiany energii mechanicznej w prąd przemienny. W alternatorze prąd jest wytwarzany w nieruchomych uzwojeniach stojana przez wirujące pole magnetyczne wirnika. Stosowany jest powszechnie jako źródło prądu w pojazdach mechanicznych. Pierwszy alternator skonstruował Nikola Tesla w 1891 i opatentował go w USA pod numerem 447921.

Amper

Jednostka natężenia prądu elektrycznego, podstawowa jednostka w układzie międzynarodowym (SI).

A jest natężeniem prądu elektrycznego nie zmieniającego się, który płynąc w dwóch równoległych prostoliniowych, nieskończenie długich przewodach, o znikomo małym przekroju poprzecznym, umieszczonych w próżni w odległości 1 m jeden od drugiego, wywołałby między tymi przewodami siłę 2·10^-7 N na każdy metr długości.

amperomierz

(ammeter) przyrząd do pomiaru natężenia prądu elektrycznego

amplituda

wielkości sygnału napięcia lub prądu.

amplituda wahań napięcia

różnica pomiędzy maksymalną i minimalną wartością skuteczną lub szczytową napięcia występującymi podczas wahań napięcia

analizator widma

urządzenie pomiarowe służące do prezentacji widma częstotliwościowego danej wielkości fizycznej zmiennej w czasie

AND

symbol operacji logicznej: koniunkcji

ANL

automatyczny ogranicznik szumów

anoda

Anoda (gr. ana – "w górę", hodós – "ścieżka") – elektroda, przez którą prąd elektryczny wpływa do urządzenia (co może polegać na dopływie ładunku dodatniego lub wypływie ładunku ujemnego). W odbiornikach prądu elektrycznego (np. lampach elektronowych) anoda jest elektrodą dodatnią, natomiast w źródłach prądu (np. ogniwach galwanicznych) – ujemną. Anoda występuje zawsze w parze z elektrodą, przez którą prąd wypływa z urządzenia, czyli katodą

antena

urządzenie, które zamienia promieniowanie fal elektromagnetycznych w elektrycznych fal.

ARCM

automatyczna regulacja częstotliwości i mocy czynnej.

atom

podstawowy składnik materii. Składa się z małego dodatnio naładowanego jądra o dużej gęstości i otaczającej go chmury elektronowej o ujemnym ładunku elektrycznym.

audio

Częstotliwości fal, które są słyszalne dla człowieka, zawarte są w paśmie między wartościami granicznymi od ok. 16 Hz do ok. 20 kHz.

audycja radiowa

(łac. auditio = "słuchanie", "plotka") – jednostka, samodzielny odcinek programu radiowego. Może to być audycja muzyczna, słowno-muzyczna, słowna.

AVC

(ang.automatic volume control) Skrót od "automatycznej regulacji głośności"

AWG

Skrót od "American Wire Gauge". Wskaźnik, który przypisuje wartość liczby do średnicy drutu.

Bajt

(ang. byte) jest to najmniejsza adresowalna jednostka pamięci komputerowej, składająca się z bitów (ang. również bit).

bardzo niska częstotliwość

(VLF) Zakres częstotliwości od 3 kHz do 30 kHz.

bardzo wysoka częstotliwość

(VHF) paśmie częstotliwości elektromagnetyczne od 30 MHz do 300 MHz.

Bateria

źródło napięcia stałego, zawierające dwa lub więcej komórek, które przekształcają energię chemiczną na energię elektryczną.

Bateria alkaliczna

(ogniwo alkaliczne) - bateria jednorazowego użytku, bez możliwości ponownego ładowania. Nazwa tego typu baterii bierze się od alkalicznych (zasadowych) roztworów, stosowanych w charakterze elektrolitu. Zasada działania baterii polega na reakcji chemicznej, która zachodzi pomiędzy cynkiem a tlenkiem manganu(IV) (Zn/MnO₂). Bateria alkaliczna została wynaleziona przez amerykańskiego chemika Lewisa Urry'ego w 1959 w firmie Eveready Battery (obecnie Energizer). Współczesne baterie alkaliczne, dzięki technologicznym udoskonaleniom, mogą wytrzymać 40 razy dłużej niż oryginalny prototyp.

bezpiecznik

podstawowy element zabezpieczający urządzenie, jego fragment lub użytkownika przed określonym czynnikiem zagrażającym. Należy on do grupy urządzeń zabezpieczających

bezprzewodowa sieć lokalna

(skr. WLAN, od ang. Wireless Local Area Network) – sieć lokalna, w której połączenia między urządzeniami sieciowymi zrealizowano bez użycia przewodów

biegun magnetyczny

poglądowe pojęcie stosowane w fizyce klasycznej, miejsce przecięcia największego skupienia linii sił pola magnetycznego z powierzchnią danego ciała. Wyróżnia się bieguny magnetyczne - północny i południowy.

binarny

system liczbowy o jedynie dwóch symboli, 0 i 1

bit

(w ang. kawałek, skrót od binary digit, czyli cyfra dwójkowa) – najmniejsza ilość informacji potrzebna do określenia, który z dwóch równie prawdopodobnych stanów przyjął układ. Jednostka logiczna.

BNC

(ang. Bayonet Neill-Concelman) – złącze stosowane do łączenia sieci komputerowych zbudowanych z kabli koncentrycznych (np.10BASE2), a także w aparaturze pomiarowej, systemach telewizji przemysłowej i radiotelekomunikacji.

bps, b/s

(ang. bit per second - bitów na sekundę) to jednostka określająca szybkość transmisji cyfrowych danych komputerowych między dwoma urządzeniami. Jeden bps równy jest jednemu bitowi danych przesłanemu w ciągu jednej sekundy.

BSA

Automatyczne wyszukiwanie stacji.

BW

Skrót od przepustowości.

CAD

(ang. Computer Aided Design) – projektowanie wspomagane komputerowo, czyli zastosowanie sprzętu i oprogramowania komputerowego w projektowaniu technicznym.

Cewka

(zwojnica, solenoid, rzadziej induktor) jest biernym elementem elektronicznym i elektrotechnicznym.

Cewka składa się z pewnej liczby zwojów przewodnika nawiniętych np. na powierzchni walca (cewka cylindryczna), na powierzchni pierścienia (cewka toroidalna) lub na płaszczyźnie (cewka spiralna lub płaska). Wewnątrz lub na zewnątrz zwojów może znajdować się rdzeń z materiału magnetycznego, diamagnetycznego lub ferromagnetycznego.

cewka ferrytowa

Cewka nawinięta na rdzeniu ferrytowym

chwilowy wzrost napięcia

chwilowy (mniej niż kilka sekund, od połowy okresu do 1 min, USA 30 okresów) zwiększenie skutecznej wartości napięcia w stopniu przekraczającym normalnie przyjęty przedział tolerancji (w relacji do napięcia znamionowego lub deklarowanego). Wzrost tego 
napięcia nie przekracza zwykle 20% wartości znamionowej (1.05-1.73 p.u.?)

clipping

zniekształcenia spowodowane przez przesterowania wzmacniacza.

core

materiał magnetyczny w cewce używane do koncentracji pola magnetycznego.

CRT

(z ang. Cathode-Ray Tube) – oznaczenie kineskopu z działem elektronowym.

Czas opadania

(angielskie fall time), okres przez który następuje spadek wielkości fizycznej sygnału cyfrowego.

czas trwania zmiany napięcia

(ang. aduration of voltage change) -przedział czasu, podczas którego napięcie wzrasta lub zmniejsza się od wartości początkowej do wartości końcowej

cząsteczka

inaczej molekuła – obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z co najmniej dwóch atomów trwale połączonych wiązaniami chemicznymi

częstotliwość

Częstotliwość określa liczbę cykli zjawiska okresowego występujących w jednostce czasu. W układzie SI jednostką częstotliwości jest herc (Hz). Częstotliwość 1 herca odpowiada występowaniu jednego zdarzenia (cyklu) w ciągu 1 sekundy. Najczęściej rozważa się częstotliwość drgań, częstotliwość napięcia, częstotliwość fali.

częstotliwość graniczna

częstotliwość, przy której wzmocnienie mocy wzmacniacza spadnie poniżej 50% wartości maksymalnej.

częstotliwość napięcia zasilającego

liczba powtórzeń w przebiegu czasowym składowej podstawowej napięcia zasilającego zmierzona w określonym czasie

częstotliwość radiowa generatora

Generator który jest w stanie dostarczać energii fal radiowych na dowolnej częstotliwości w pasmie częstotliwości radiowych.

częstotliwość radiowa wzmacniacza

wzmacniacz posiada jeden lub więcej urządzeń aktywnych do wzmacniania sygnałów radiowych.

częstotliwość znamionowa

częstotliwość podawana w specyfikacji urządzeń czy systemu elektroenergetycznego, która w określonych granicach powinna występować w czasie ich normalnej pracy

czujnik poziomu

służy do pomiaru natężenia przepływu (cieczy lub gazu) opierają się na zasadzie spiętrzania i dławienia przepływu, polega to na wbudowaniu do rurociągu organów spiętrzających i dławiących, które wytwarzają pomiarowe spadki ciśnienia

DAC

(ang. digital to analog converter) od "konwertera cyfrowo-analogowego."

DC

DC skrót od Direct Current, oznaczenie prądu stałego

decybel

Decybel jednostka miary równa 1/10 bela.

Decybeli używamy w sytuacji, gdy chcemy porównywać wielkości zmieniające się liniowo w bardzo szerokim zakresie, a interesują nas zmiany względne (np. procentowe). Przykładem takiej sytuacji jest pomiar wielkości, których zmiany ludzkie zmysły rejestrują zgodnie z prawem Webera-Fechnera.

Diak

(ang. DIode for Alternating Current (DIAC)) – odmiana tyrystora, dwukierunkowy półprzewodnikowy element wyzwalający, składający się z dwóch połączonych antyrównolegle (równolegle i przeciwsobnie) dynistorów. Diak przełącza się ze stanu blokowania do stanu przewodzenia na ogół przy napięciu około 30 V (w zależności od modelu – napięcie to nie przekracza kilkuset woltów), typowa wartość prądu przewodzenia nie przekracza kiludziesięciu amperów.

Dielektryczna stała

przenikalność dielektryczna, przenikalność elektryczna, ε, skalar (w ogólności tensor) opisujący właściwości ciała dielektrycznego w polu elektrycznym. Dla zmiennych pól elektromagnetycznych ε jest funkcją częstotliwości. Jest również funkcją temperatury i ciśnienia.

Dielektryk

materiał, w którym bardzo słabo przewodzony jest prąd elektryczny. Może to być rezultatem niskiej koncentracji ładunków swobodnych , niskiej ich ruchliwości, lub obu tych czynników równocześnie.

dioda elektroluminescencyjna

(ang. light-emitting diode) – dioda zaliczana do półprzewodnikowych przyrządów optoelektronicznych, emitujących promieniowanie w zakresie światła widzialnego, podczerwieni i ultrafioletu.

dioda Gunna

dioda półprzewodnikowa stosowana w układach elektronicznych o bardzo wysokich częstotliwościach pracy. Jej działanie opiera się na zależności prędkości elektronów od natężenia pola elektrycznego (tzw. zjawisko Gunna) i wytworzeniu konduktancji ujemnej.

Diody Gunna wykonane z arsenku galu mogą pracować do częstotliwości 200 GHz, natomiast z azotku galu działają nawet do 3 THz.

dioda zenera

są to diody przeznaczone do stabilizacji lub ograniczania napięć. Istnieją diody stabilizujące prąd i są nazywane polowymi ogranicznikami prądu

Diody Schottkyego

diody Schottkyego to odmiana diod półprzewodnikowych, które zawierają w sobie złącza półprzewodnikowe. Są to złącza typu n oraz typu p, tworząc razem tak zwane złącze n-p.

DIP

Skrót od "dual in line package".

dopasowanie

Połączenie dwóch elementów lub obwodów tak, że maksymalna moc jest przenoszona między nimi.

dopasowanie impedancji

Stan występuje wtedy, gdy impedancja wyjściowa źródła jest równa impedancji wejściowej obciążenia.

dopuszczalny poziom zakłócenia

maksymalna dopuszczalna degradacja działania urządzenia lub systemu spowodowana przez zaburzenie elektromagnetyczne

drgania

procesy, w trakcie których wielkości fizyczne na przemian rosną i maleją w czasie.

drut

linka lub grupa przewodów o niskim oporze przepływu prądu. Służy do wykonywania połączeń pomiędzy obwodami

dual in-line package

Układ scalony z dwoma rzędami podłączenia pinów

dual trace oscilloscope

Oscyloskop który może jednocześnie wyświetlać dwa sygnały.

dwutlenek krzemu

Zwykle jest krystalicznym ciałem stałym o dużej twardości. Występuje powszechnie na Ziemi jako minerał kwarc − składnik różnego rodzaju skał, piasku i wielu minerałów. Tworzy kamienie półszlachetne.

dzielnik napięcia

układ elektryczny umożliwiający podział napięcia zasilającego obwód w ustalonej proporcji

Dżul

jednostka pracy, energii oraz ciepła w układzie SI, oznaczana J.

Jeden dżul to praca wykonana przez siłę o wartości 1 N przy przesunięciu punktu przyłożenia siły o 1 m w kierunku równoległym do kierunku działania siły.

dźwięk stereo

System, w którym odtwarzany dźwięk jest dostarczany przez dwa lub więcej kanałów

dławik

dławik elektryczny, cewka elektryczna zwykle z rdzeniem ferromagnetycznym, o znacznej indukcyjności stanowi w danym obwodzie duży opór indukcyjny dla prądu o częstotliwości większej od zadanej; stosowany głównie w filtrach przeciwzakłóceniowych i wygładzających, stabilizatorach prądu przemiennego.

długość fali

najmniejsza odległość pomiędzy dwoma punktami o tej samej fazie drgań

efekt koła zamachowego

efekt podtrzymania drgań w obwodzie LC

elektrolit

przewodnik elektryczny jonowy (zwany też przewodnikiem drugiego rodzaju), w którym poruszające się jony przenoszą ładunki elektryczne i przewodzenie prądu zawsze jest związane z transportem masy;

może być w stanie stałym lub stopionym (np. sole) albo w roztworze (np. kwasy i zasady, które uwalniają jony w wyniku dysocjacji elektrolitycznej).

Elektroluminescencja

zjawisko luminescencjiw ciałach stałych i gazach pod wpływem przepływu prądu, wyładowania elektrycznego, pola elektrycznego, fali elektromagnetycznej

elektromagnes

przyrząd wytwarzający zjawiska magnetyczne pod wpływem prądu elektrycznego. Składa się z ferromagnetycznego rdzenia i umieszczonej na nim cewki elektrycznej.


Ma zwykle postać cewki osadzonej (nawiniętej) na rdzeniu z materiału silnie magnetycznie czynnego, np. ferromagnetyka, ferrytu (magnetyczna budowa materii).
Przepływ prądu elektrycznego przez cewkę wytwarza pole magnetyczne, które magnesuje rdzeń, ulegając tym samym znacznemu wzmocnieniu; gdy prąd przestaje płynąć, pole cewki
znika, rdzeń rozmagnesowuje się i elektromagnes przestaje być źródłem pola magnetycznego.

Elektromagnetyzm

dział fizyki badający współzależności zjawisk magnetycznych i elektrycznych (powstawanie pola magnetycznego wywołane przepływem prądu elektrycznego, indukcja elektromagnetyczna, zachowanie się przewodników w polu magnetycznym itp.).

Początek elektromagnetyzmowi dały prace H.Ch. Oersteda (odkrycie powstawania pola magnetycznego wokół przewodnika, przez który płynie prąd elektryczny, 1820), J.B. Biota i F. Savarta.

elektromechaniczny przetwornik

urządzenie, które zamienia energię elektryczną w energię mechaniczną (silnik elektryczny) lub energię mechaniczną w energię elektryczną (generator).

Elektron

Elektron, negaton, e, β ⁻ – trwała cząstka elementarna (lepton) będąca jednym z elementów atomu.

Elektron ma ładunek elektryczny równy e = −1,602 176 487(40)·10⁻¹⁹ C (ujemny ładunek elektryczny elementarny – stąd też nazwa negaton) i masę spoczynkową m_e≈9,10938·10⁻³¹ kg

elektron swobodny

elektron który nie jest związany z żadnym atomem ani inną cząstką;

emisja elektromagnetyczna

zjawisko wydzielania energii elektromagnetycznej

emitor

obszar tranzystora, a także elektroda doprowadzona do tego obszaru

energia elektryczna

energia układu ładunków elektrycznych nieruchomych (energia elektrostatyczna) lub ruchomych (energia elektrodynamiczna);

może być zamieniana w energię promieniowania elektromagnetycznego (żarówka, dioda luminescencyjna, urządzenia ogrzewcze) lub energię mechaniczną (silniki elektryczne, głośniki).

energia kinetyczna

energia mechaniczna związana z ruchem ciała (postępowym lub obrotowym). W przybliżeniu nierelatywistycznym (w fizyce klasycznej) energia kinetyczna ruchu postępowego ciała dana jest wzorem E_k=mV²/2 lub równoważnie E_k= p²/2m, gdzie E_k - energia kinetyczna, m-masa ciała, V-jego prędkość, p-pęd ciała.

fala dzwiekowa

polega na rozchodzeniu się zaburzenia w ośrodkach sprężystych np. szkło, woda, powietrze
NIE rozchodzi się w próżni. ale dźwiękowe są zazwyczaj słyszalne dla ludzkiego ucha, jeśli częstotliwość wynosi od około 20 do 20000 drgań na sekundę. (Hz)

fala elektromagnetyczna

rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego. Składowa elektryczna i magnetyczna fali indukują się wzajemnie – zmieniające się pole elektryczne wytwarza zmieniające się pole magnetyczne, a z kolei zmieniające się pole magnetyczne wytwarza zmienne pole elektryczne.

farad

jednostka pojemności elektrycznej w układzie SI (jednostka pochodna układu SI)

Jest to pojemność elektryczna przewodnika elektrycznego, którego potencjał zwiększa się o 1 wolt po dostarczeniu ładunku 1 kulomba

faza

ogólne określenie źródła napięcia lub prądu elektrycznego pracującego w sieci elektrycznej jedno- lub wielofazowej. Nazwę "faza" stosuje się też do określenia samego przebiegu sygnału z takiego źródła.

feedback

część sygnału wyjściowego wzmacniacza, który jest połączony z powrotem do wejścia tego samego wzmacniacza.

ferryt

składnik strukturalny stopów żelaza, stanowiący roztwór stały węgla w żelazie α;

filtr aktywny

Filtry aktywne nie wykorzystują zazwyczaj własności elementów RLC, ale wzmacniaczy operacyjnych i konwerterów impedancji przy wspomaganiu specjalnymi elementami sterującymi oraz dostarczającymi energię do filtrowanego układu. Zawierają one zarówno elementy RLC, jak i również elementy dostarczające energię do filtrowanego układu np. wzmacniacze, układy nieliniowe.

Filtr Butterwortha

filtr charakteryzujący się maksymalnie płaską charakterystyką amplitudową w paśmie przenoszenia. Częstotliwość graniczną filtru wyznacza spadek sygnału o 3 dB. Nachylenie charakterystyki w paśmie zaporowym wynosi: n*6 dB na oktawę, gdzie n – rząd filtru.

Filtr dolnoprzepustowy

układ elektroniczny, optyczny, akustyczny lub inny element przetwarzający sygnał (np. odpowiedni algorytm) przepuszczający częstotliwości sygnału poniżej ustalonej częstotliwości granicznej, tłumi składowe widma leżące w górnej jego części. Układ elektryczny zbudowany jest zazwyczaj z cewki lub opornika i kondensatora. Ma jedno pasmo przepustowe i jedno tłumiące. Filtr dolnoprzepustowy jest układem całkującym stratnym.

Filtr górnoprzepustowy

(ang. high-pass filter) – układ elektroniczny bądź algorytm, który przepuszcza sygnały sinusoidalne oraz składowe widmowe złożonych sygnałów o częstotliwościach powyżej określonej częstotliwości granicznej, a tłumi składowe leżące poniżej.

filtr pasmowy

to układ elektroniczny, bądź algorytm przepuszczający składowe widmowe sygnału w określonym przedziale częstotliwości, nazywanym pasmem przepustowym. Pasmo przepustowe filtru środkowoprzepustowego definiuje się jako przedział pomiędzy dolną (fL) i górną (fH) częstotliwością graniczną lub jako przedział leżący wokół określonej częstotliwości środkowej tego filtru, f0.

gaz

stan skupienia materii, w którym ciało fizyczne łatwo zmienia kształt i zajmuje całą dostępną mu przestrzeń. Właściwości te wynikają z własności cząsteczek, które w fazie gazowej mają pełną swobodę ruchu. Wszystkie one cały czas przemieszczają się w przestrzeni zajmowanej przez gaz i nigdy nie zatrzymują się w jednym miejscu.

generator

to urządzenie które wytwarza prąd , drgania lub impulsy elektromagnetyczne

generator funkcyjny

generator sygnału, które mogą produkować sinus, kwadrat, trójkąt i uskokiem przebiegów wyjściowych.

Generator prądu

urządzenie służące do przekształcania energii mechanicznej na prąd AC energii elektrycznej.

gęstość strumienia

koncentracja linii sił magnetycznych. Określa siłę pola magnetycznego.

giga

przedrostek jednostki miary o symbolu G oznaczający mnożnik 1 000 000 000 = 10⁹ (miliard).

Gniazdo elektryczne

złącze stanowiące na ogół część instalacji elektrycznej, służące do przyłączania do niej odbiorników energii elektrycznej.

głośnik

przetwornik elektroakustyczny (odbiornik energii elektrycznej) przekształcający prąd elektryczny w falę akustyczną. Idealny głośnik przekształca zmienny prąd elektryczny o odpowiedniej częstotliwości na falę akustyczną proporcjonalnie i liniowo.

głośnik niskotonowy

dodatkowy głośnik w systemach stereo lub w wielokanałowych, najczęściej w zestawach kina domowego, służący do odtwarzania dźwięków o bardzo małych częstotliwościach

hałas

dźwięki zazwyczaj o nadmiernym natężeniu (zbyt głośne) w danym miejscu i czasie, odbierane jako: "bezcelowe, następnie uciążliwe, przykre, dokuczliwe, wreszcie szkodliwe”

henr

Henr (H) – jednostka indukcyjności oraz permeancji (przewodności magnetycznej) w układzie SI (Jednostka pochodna układu SI). Nazwa henr pochodzi od nazwiska amerykańskiego fizyka Josepha Henry'ego.

Herc (Hz)

jednostka miary częstotliwości w układzie SI (jednostka pochodna układu SI) i w wielu innych, np. CGS, MKS i MKSA. Definiuje się ją jako liczbę cykli na sekundę.

1 Hz = 1 / (1 s) = 1 s^-1

Nazwa jednostki pochodzi od nazwiska niemieckiego fizyka Heinricha Hertza

High fidelity

w skrócie hi-fi[uwaga 1] (czyt. haɪ̯fɪ[uwaga 2]) (ang. wysoka wierność) – termin określający reprodukcję dźwięku o jakości bardzo zbliżonej do oryginału[1]. Parametry, które muszą spełniać urządzenia oznaczone symbolem hi-fi, są określone w niemieckiej normie DIN 45500 z roku 1973 (w innych krajach stosowano także normę IEC 268). Dotyczy ona m.in. maksymalnego poziomu szumów i zniekształceń, a także charakterystyki przenoszenia.

Hologram

fotograficzny zapis na nośniku przynajmniej dwufalowego obrazu interferencyjnego, który w odczycie daje dwa niezależne od siebie obrazy przestrzenne 3D (trójwymiarowe).

IC

(ang. integrated circuit) Skrót od "układ scalony"

IGFET

Tranzystor polowy, tranzystor unipolarny, FET (ang. Field Effect Transistor) – tranzystor, w którym sterowanie prądem odbywa się za pomocą pola elektrycznego.

Impedancja

Impedancja, Z – wielkość charakteryzująca zależność między natężeniem prądu i napięciem w obwodach prądu zmiennego.

impedancja wejściowa

Z_we, w modelu układu elektronicznego jako czwórnika, to stosunek napięcia wejściowego do prądu wejściowego układu, liczony przy wyłączonych autonomicznych źródłach napięciowych i prądowych, wyrażony w omach.

impedancja źródła

Impedancja, przez które prąd wyjściowy jest pobierany z źródła.

impuls

nagła zmiana w stanie ustalonym wielkości elektrycznej, po której następuje szybki powrót do wartości początkowej

impuls szpilkowy

jednokierunkowy impuls o względnie krótkim czasie trwania

indukcja elektromagnetyczna

Napięcie wytwarzane w cewce z powodu względnego ruchu pomiędzy cewką i linii sił magnetycznych.

indukcja magnetyczna

(zwana również: "indukcją pola magnetycznego") to podstawowa wielkość wektorowa opisująca pole magnetyczne.

indukcyjność

określa zdolność obwodu do wytwarzania strumienia pola magnetycznego φ powstającego w wyniku płynięcia przez obwód prądu i. Inaczej - jest współczynnikiem proporcjonalności pomiędzy strumieniem indukcji magnetycznej, a natężeniem prądu płynącego przez obwód

indukcyjność wzajemna

wielkość charakteryzująca układ dwóch obwodów elektrycznych posiadających wspólny strumień pola magnetycznego wytworzony przez prądy płynące w obwodach

ISFET

(ang. Ion-Sensitive Field Effect Transistor – czuły na jony tranzystor polowy) - tranzystor polowy, sterowany koncentracją określonych jonów, których obecność w bramce przesuwa napięcie progowe. Jest szczególnym rodzajem elektrody jonoselektywnej z membraną polimerową umieszczoną na podłożu krzemowym.

iskiernik

urządzenie, ochronnik przepięciowy z przerwą powietrzną lub gazową między elektrodami, między którymi następuje wyładowanie zupełne

iskra

chwilowe wyładowania energii elektrycznej ze względu na jonizację powietrza lub innego materiału dielektrycznego

izolacja

jest to sposób zabezpieczenia dwóch sąsiadujących układów, elementów itp. w celu utrudnienia wzajemnego oddziaływania.

jack

Wtyk jack – wtyczka używana zwykle do połączeń audio audio-wideo

jądro atomowe

centralna część atomu zbudowana z jednego lub więcej protonów i neutronów, zwanych nukleonami.

jonizacja

zjawisko powstawania jonu, czyli kationu bądź anionu, z obojętnego atomu lub cząsteczki.

jony ujemne

atom o większej liczbie elektronów na orbicie, niż jest protonów w jądrze.

Kabel elektryczny

rodzaj przewodu elektrycznego izolowanego, jedno- lub wielożyłowego, otoczonego wspólną powłoką. Chroni ona przed przedostaniem się wilgoci lub innych substancji szkodliwie działających na izolację, uszkodzeniami mechanicznymi oraz porażeniem prądem elektrycznym.

Kabel koncentryczny

(ang.coaxial cable) – zwany także kablem współosiowym. Przewód telekomunikacyjny, wykorzystywany do transmisji sygnałów zmiennych małej mocy.

katoda

w elektrotechnice i elektronice elektroda połączona z ujemnym biegunem źródła prądu (tj. znajdująca się na niższym potencjale niż druga elektroda - anoda). W elektrochemii elektroda na której zachodzą procesy redukcji. W ogniwach elektrochemicznych katoda jest przeciwnie elektrodą dodatnią

Kilo

przedrostek wielokrotności jednostki miary o symbolu k oznaczający mnożnik 1000 = 10³ (tysiąc). Przykładowo symbol "kg" oznacza "tysiąc gramów" czyli "kilogram".

kilowatogodzina

1000 W na 1 godzinę.

Kineskop

lampa kineskopowa lampa próżniowa przetwarzająca impulsy elektryczne w obraz. Składa się z podgrzewanej katody, układu przyspieszającego elektrony, układu odchylającego (zawierającego układ odchylania pionowego oraz poziomego) i ekranu pokrytego luminoforem (w kineskopie barwnym trzema luminoforami).

komunikacja elektromagnetyczna

Wykorzystanie fal elektromagnetycznych do przesyłania informacji między dwoma punktami.

Kondensator

Kondensatory są to elementy elektroniczne, służące do gromadzenia ładunków elektrycznych.

kondensator ceramiczny

pojemny kondensator, w którym dielektrykiem jest ceramika.

Kondensator elektrolityczny

typ kondensatora, w którym rolę jednej z elektrod pełni elektrolit. Pozwala na pozyskanie większej pojemności w stosunku do wielkości niż inne rodzaje kondensatorów.

Kondensatory

Kondensatory są to elementy elektroniczne, służące do gromadzenia ładunków elektrycznych. Kondensatory mogą mieć różny kształt, ale zawsze są do siebie podobne wewnętrznie.

Kondensator na ogół składa się z dwóch płytek przewodzących prąd elektryczny (elektrod), które są od siebie oddalone. Może on zostać naładowany ładunkiem elektrycznym. O zdolności magazynowania ładunku, czyli o pojemności kondensatora decyduje powierzchnia elektrod i odległość między nimi. Większa powierzchnia i mniejsza odległość, daje wyższą pojemność.

kontakt

złącze stanowiące na ogół część instalacji elektrycznej, służące do przyłączania do niej odbiorników energii elektrycznej.

krótka przerwa w zasilaniu

zanik napięcia zasilającego o czasie trwania nie przekraczającym 1 min.

krotnik częstotliwości

jest to układ elektryczny, którego celem jest zmiana częstotliwości przebiegu elektrycznego. Przeważnie używany w odbiornikach lub nadajnikach radiowych do pomnażania podstawowej częstotliwości oscylatora przez określony z góry czynnik.

krzem

Krzem (Si, łac. silicium) – pierwiastek chemiczny, z grupy półmetali w układzie okresowym. Izotopy stabilne krzemu to ²⁸Si, ²⁹Si i ³⁰Si.

kulomb

jednostka ładunku elektrycznego. kulomb składa się z 6,24 × 10 ¹⁸ elektronów.

jest to ładunek elektryczny przepływający w czasie 1 sekundy przez przekrój poprzeczny przewodnika, gdy natężenie prądu elektrycznego płynącego przez tę powierzchnię wynosi 1 amper.

kV-amper

1000 V na 1 amper.

Lag (latencja)

interwał czasowy (opóźnienie) między wysłaniem pakietu informacji, a jego odebraniem.

lampa

urządzenie, które wytwarza światło.

lampa neonowa

(inaczej: jarzeniówka, lampa jarzeniowa) - wynaleziona w 1910 przez Francuza Georges'a Claude'a - najprostsza lampa wyładowcza w postaci dwóch elektrod umieszczonych wewnątrz szklanej bańki wypełnionej gazem szlachetnym (zazwyczaj neonem lub mieszaniną gazów), świecąca dzięki wyładowaniu jarzeniowemu.

laser

to generator promieniowania, wykorzystujący zjawisko emisji wymuszonej. Nazwa jest akronimem od Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation — wzmocnienie światła poprzez wymuszoną emisję promieniowania.

LED

(ang. light-emitting diode) – dioda zaliczana do półprzewodnikowych przyrządów optoelektronicznych, emitujących promieniowanie w zakresie światła widzialnego, podczerwieni i ultrafioletu.

Liczba atomowa

(liczba porządkowa) określa ile protonów znajduje się w jądrze danego atomu (nie jonu!). Jest także równa liczbie elektronów atomu. Atomy posiadające tę samą liczbę atomową, ale różną liczbę neutronów nazywa się izotopami

liczba rzeczywista

Wszystkie liczby, które można zapisać za pomocą rozwinięcia dziesiętnego nazywamy liczbami rzeczywistymi.

Licznik Geigera

urządzenie opracowane przez Hansa Geigera wraz z Walterem Müllerem w 1928 roku, służące do detekcji promieniowania jądrowego

Light-Emitting Diode

dioda półprzewodnikowe, które zamienia energię elektryczną i promieniowanie elektromagnetyczne na widzialne i podczerwone w pobliżu częstotliwości, gdy jej złącza pn jest do przodu tendencyjne.

line pipe

Technika stosowana w zaawansowanych mikroprocesorach gdzie mikroprocesor rozpocznie wykonywanie drugiej instrukcji przed zakończeniem pierwszej. Oznacza to, że kilka instrukcji jest w rurociągu jednocześnie, każda na innym etapie przetwarzania.
Rurociąg jest podzielony na segmenty, a każdy segment może wykonywać swoją pracę jednocześnie z innymi segmentami. Kiedy odcinek kończy operację, przekazuje wynik do następnego segmentu w rurociągu i pobiera kolejną operację z poprzedniego odcinka. Ostateczne wyniki każdej instrukcji pojawiają się na końcu rurociągu w krótkim odstępie czasu.

linia przemysłowa

Przeprowadzenie linii używany do przesyłania energii sygnału pomiędzy dwoma punktami.

linia telefoniczna

Przewody istniejące między abonentami i centralnej stacji w systemie telefonicznym.

Linia ładunkowa DC

Wykres przedsuawiający wszystkie możliwe kombinacje napięcia i prądu dla danego rezystora w wzmacniacz

liniowy

Zależność pomiędzy wejściem i wyjściem, w których wyjście zmienia się wprost proporcjonalnie do wejścia.

logika

jedna z podstawowych dyscyplin filozofii, ukształtowana przez Sokratesa, zdefiniowana i rozwinięta przez Arystotelesa, chociaż posiadająca już swoje początki u Pitagorasa i pitagorejczyków.

lutowanie

nazywamy metodę spajania metali za pomocą wprowadzania między łączone powierzchnie innego roztopionego metalu lub stopu (czynnika łączącego), zwanego spoiwem. Podczas lutowanie części łączone nagrzewają się, lecz nie topią w miejscu łączenia.

lutownica

Lutownica to narzędzie służące do lutowania. Składa się ona z kolby, służącej jako uchwyt oraz grota, czyli części mającej bezpośredni styk ze spoiwem – lutem.

magnes

ciało lub urządzenie wytwarzające stałe pole magnetyczne.

magnetyzm

magnetyczne oddziaływania, ogół zjawisk wzajemnego oddziaływania poruszających się ładunków elektrycznych postrzeganych makroskopowo jako wzajemne oddziaływanie na siebie prądów elektrycznych, prądów z magnesami i magnesów. Oddziaływanie zachodzi poprzez pola magnetyczne.

makswel

Makswel (Mx) to jednostka strumienia indukcji magnetycznej w układzie CGS (jednostka przejściowo legalna układu SI). Nazwa makswel pochodzi od nazwiska szkockiego fizyka Jamesa Clerka Maxwella.

margines odporności

stosunek poziomu odporności do poziomu kompatybilności

materiały izolacyjne

są to materiały, które służą do uszczelniania, pokrywania, ochrony przed zewnętrznymi i wewnętrznymi wpływami środowiska i różnego rodzaju zjawisk. Pełnią wiele funkcji poczynając od ocieplenia po dźwiękochłonność

metr bieżący

(skrót: mb) - jednostka miary długości odpowiadająca jednostce metr

Miernik

- przyrząd pozwalający określić wartość mierzonej wielkości (np. napięcia elektrycznego, ciśnienia, wilgotności), zazwyczaj przy pomocy podziałki ze wskazówką lub wyświetlacza cyfroweg

miernik częstotliwości

Miernik do pomiaru częstotliwości okresowych fal

migotanie światła

subiektywne odczucie zmian strumienia świetlnego, którego luminancja lub rozkład spektralny podlega zmianom w czasie

mikrofalówka

Kuchenka mikrofalowa (potoczna nazwa: mikrofalówka) – urządzenie kuchenne służące do ogrzewania przedmiotów znajdujących się w jej wnętrzu poprzez poddanie ich działaniu mikrofal.

mikrofon

przetwornik elektroakustyczny służący do przetwarzania fal dźwiękowych na impulsy elektryczne.

mikrofon dynamiczny

Drgania powietrza wytwarzane przez fale dźwiękowe poruszają cienką elastyczną membranę i połączoną z nią cewkę umieszczoną w silnym polu magnetycznym wytwarzanym przez magnes.

mil

jedna tysięczna cala (0,001 cala)

mila

Mila – dawna jednostka długości o różnej wartości, zależnej od rejonu i okresu. Nazwa pochodzi z łac. mille – tysiąc. Początkowo mila oznaczała 1000 kroków podwójnych.
W Polsce w użyciu pozostała jedynie mila morska w nawigacji.
mila morska = 1,852 km

mnożnik częstotliwości

jest to układ elektryczny, którego celem jest zmiana częstotliwości przebiegu elektrycznego. Przeważnie używany w odbiornikach lub nadajnikach radiowych do pomnażania podstawowej częstotliwości oscylatora przez określony z góry czynnik.

mnożnik napiecia

jest to układ do mnożenia napięcia. Do zasilania tego układu wymagany jest prąd przemienny.

moc

skalarna wielkość fizyczna określająca pracę wykonaną w jednostce czasu przez układ fizyczny.

moc bierna

jest to ta część energii, która pulsuje między źródłem energii a odbiornikiem i nie jest zamieniana na pracę. Moc (energia elektryczna) bierna służy do wytworzenia pola elektromagnetycznego, niezbędnego do działania silników indukcyjnych i transformatorów, i nie może być przemieniona w inną postać energii - przepływa jedynie pomiędzy źródłami i odbiorami prądu przemiennego.

modulacja

samorzutna lub celowa zmiana parametrów sygnału

molekuła

inaczej cząsteczka obojętne elektrycznie indywiduum chemiczne, złożone z co najmniej dwóch atomów trwale połączonych wiązaniami chemicznymi

MOSFET

(Metal-Oxide Semiconductor Field-Effect Transistor) – technologia produkcji tranzystorów polowych z izolowaną bramką i obwodów układów scalonych.

Mostek

jest równoległym połączeniem co najmniej dwóch dzielników napięcia. Napięciem wyjściowym mostka jest napięcie pomiędzy punktami wyjściowymi dzielników napięcia.

multimetr

Multimetr jest zespolonym urządzeniem pomiarowym posiadającym możliwość pomiaru różnych wielkości fizycznych

multiwibrator

układ elektroniczny, zrealizowany w oparciu o przekaźniki elektromechaniczne, lampy (w tym neonówki), tranzystory, diody tunelowe bądź inne elementy przełączające, posiadający dwa lub więcej stanów równowagi trwałej bądź nietrwałej.

multiwibrator bistabilny

Jest to multiwibrator o dwóch stanach stabilnych, tj. posiada dwa punkty pracy, w których równowaga układu jest trwała.

myjka ultradźwiękowa

to urządzenie najlepsze do usunięcia brudu z niedostępnych zakamarków różnego rodzaju oprzyrządowania i urządzeń.

nadajnik

to urządzenie służące do emisji sygnału, zgodnego z założeniami konstrukcyjnymi.

nadprzewodnictwo

stan materiału polegający na zerowej rezystancji, jest osiągany w niektórych materiałach w niskiej temperaturze.

napięcie deklarowane

zwykle napięcie znamionowe systemu.

napięcie elektryczne

różnica potencjału elektrostatycznego pomiędzy dwoma punktami obwodu elektrycznego lub pola elektrycznego. Napięcie elektryczne równe jest liczbowo pracy potrzebnej do przemieszczenia jednostkowego ładunku elektrycznego pomiędzy tymi punktami.


Jednostką napięcia elektrycznego jest wolt, a do jego pomiaru stosuje się woltomierze.

napięcie progowe

Napięcie progowe diody jest to takie napięcie po którego przekroczeniu w kierunku przewodzenia gwałtownie wzrasta prąd w diodzie.

neonówka

lampa neonowa (inaczej: jarzeniówka, lampa jarzeniowa) - wynaleziona w 1910 przez Francuza Georges'a Claude'a - najprostsza lampa wyładowcza w postaci dwóch elektrod umieszczonych wewnątrz szklanej bańki wypełnionej gazem szlachetnym (zazwyczaj neonem lub mieszaniną gazów), świecąca dzięki wyładowaniu jarzeniowemu.

neutralny atom

atom, w którym liczba ładunków ujemnych (elektronów na orbicie) jest równa liczbie ładunków dodatnich (protonów w jądrze).

neutron

cząstka elementarna (w historycznym znaczeniu nazwy). Jest barionem o B=1 (barionowa liczba), posiada walencyjne kwarki udd, masę równą 939,55 MeV/c² (tj. 1,6748·10^-27 kg), moment magnetyczny  1,913148 µ_i.

nienaładowany

Materiał o atomów o tej samej liczby elektronów na orbicie jak liczba protonów w jądrze. Nie mając ładunku elektrycznego.

niskie napięcie

(low voltage – LV) - napięcie, którego znamionowa wartość skuteczna nie przekracza 1kV

obciążenie

układ sił zewnętrznych działających na ciało lub element konstrukcyjny.

Rozróżnia się: obciążenie statyczne - utworzone z sił o niezmiennych (lub zmieniających się bardzo powoli) w czasie wartościach, kierunkach i punktach przyłożenia względem danego ciała, oraz obciążenie dynamiczne - stan, w którym na ciało działają gwałtowne siły zewnętrzne lub siły bezwładnościowe powstające wskutek przyspieszenia masy tego ciała.

objętość

jest miarą przestrzeni, którą zajmuje dane ciało w przestrzeni trójwymiarowej. W układzie SI jednostką objętości jest metr sześcienny

obwód elektryczny

zespół połączonych ze sobą elementów elektrycznych tworzący zamkniętą drogę dla prądu elektrycznego; zawiera elementy czynne, tj. źródła energii elektrycznej (np. ogniwo, prądnica) i bierne, tj. jej odbiorniki (np. rezystor, cewka elektr., kondensator, żarówka).

ochrona przed przeciążeniem

Urządzenie zabezpieczające, takie jak bezpiecznik bezpiecznik lub wyłącznik, który automatycznie odłącza obciążenia, gdy prąd przekroczy określoną wartość.

odbiornik

urządzenie, którego funkcjonowanie jest uzależnione od pobierania energii dostarczanej w postaci prądu elektrycznego

odpowiednik oporu

Całkowita odporność wszystkich oporów indywidualnych w obwodzi

ogniwo galwaniczne

układ złożony z dwóch elektrod zanurzonych w elektrolicie (dwa półogniwa)

ogniwo słoneczne

ogniwo fotowoltaiczne, ogniwo fotoelektryczne, fotoogniwo – to element półprzewodnikowy, w którym następuje przemiana (konwersja) energii promieniowania słonecznego (światła) w energię elektryczną w wyniku zjawiska fotowoltaicznego, czyli poprzez wykorzystanie półprzewodnikowego złącza typu p-n, w którym pod wpływem fotonów o energii większej, niż szerokość przerwy energetycznej półprzewodnika, elektrony przemieszczają się do obszaru n, a dziury (zob. nośniki ładunku) do obszaru p. Takie przemieszczenie ładunków elektrycznych powoduje pojawienie się różnicy potencjałów, czyli napięcia elektrycznego.

Om

Om (Ω) – jednostka rezystancji w układzie SI (jednostka pochodna układu SI).

Jest to opór elektryczny między dwiema powierzchniami ekwipotencjalnymi przewodu jednorodnego prostoliniowego, gdy występujące między tymi punktami niezmienne napięcie elektryczne 1V wywołuje w tym przewodzie prąd elektryczny 1A:u zbudowana z jednego lub więcej protonów i neutronów, zwanych nukleonami.

omomierz

miernik elektryczny służący do pomiaru oporności (oporność elektryczna) przewodnika. Zbudowany jest zazwyczaj z amperomierza połączonego szeregowo z badanym oporem i mierzącego prąd płynący z wewnętrznego źródła zasilania omomierza (np. baterii) przez ten opór.

op-amp

Skrót od wzmacniacza operacyjnego

opór wewnętrzny ogniwa

występujący wewnątrz ogniwa chemicznego opór elektryczny, którego przyczyną są:

ograniczona szybkość procesów chemicznych zachodzących w ogniwie,
reakcje uboczne (niekorzystne) zachodzące w ogniwie.

opornik

(z łac. resistere, stawiać opór) – najprostszy element rezystancyjny, element bierny obwodu elektrycznego.

oś X

oś pozioma

oś Y

oś pionowa

Oś Z

prostopadle do osi obu osi X i Y.

oscylator

urządzenie lub układ fizyczny wykonujący ruch drgający lub czasami w technice generujący mechanicznie, elektrycznie, elektronicznie lub w inny sposób oscylacje czyli drgania.

oscylator hartleya

oscylator, który korzysta z podsłuchu cewki w sieci informacji zwrotnej.

oscyloskop

przyrząd elektroniczny służący do obserwowania, obrazowania i badania przebiegów zależności pomiędzy dwiema wielkościami elektrycznymi, bądź innymi wielkościami fizycznymi reprezentowanymi w postaci elektrycznej.

parametr H

(hybrid parameters) specyfikacji tranzystorowe, które opisują ograniczenia eksploatacji elementów w określonych okolicznościach.

pasmo przenoszenia

( pasmo przepustowe) – zakres częstotliwości, w którym tłumienie sygnału jest nie większe niż 3 dB (spadek amplitudy o 3 dB w stosunku do amplitudy początkowej). W paśmie przenoszenia amplituda osiąga wartość nie mniejszą niż 70,7% swojej wartości maksymalnej

podczerwień

(promieniowanie podczerwone) (ang. infrared, IR) – promieniowanie elektromagnetyczne o długości fal pomiędzy światłem widzialnym a falami radiowymi.

pojemność

zdolność kondensatora do przechowywania ładunku elektrycznego. Podstawową jednostką pojemności jest Farad.

Polaryzacja elektryczna

Polaryzacja elektryczna polega na pojawieniu się na powierzchni dielektryka ładunków o przeciwnych znakach, gdy dielektryk zostanie umieszczony w polu elektrycznym.

Pole elektrostatyczne

to przestrzeń wokół nieruchomych ładunków lub ciał naelektryzowanych, w której na ładunki elektryczne działają siły.

Ładunki oznaczamy symbolami Q lub q. Jednostką ładunku elektrycznego jest 1 kulomb [1C].

Pole elektryczne

stan przestrzeni otaczającej ładunki elektryczne lub zmienne pole magnetyczne. W polu elektrycznym na ładunek elektryczny działa siła elektrostatyczna

pole magnetyczne

jest to przestrzeń otaczająca magnes trwały lub przewodnik, w którym płynie prąd.

powielacz częstotliwości

jest to układ elektryczny, którego celem jest zmiana częstotliwości przebiegu elektrycznego. Przeważnie używany w odbiornikach lub nadajnikach radiowych do pomnażania podstawowej częstotliwości oscylatora przez określony z góry czynnik.

poziom

średnia wartość zmiennej w czasie wielkości, zmierzona w zdefiniowany sposób w określonym czasie

poziomo spolaryzowane fala

fala elektromagnetyczna, która ma pole elektryczne w płaszczyźnie poziomej

pół punktu zasilania

częstotliwość, przy której moc wynosi 50% wartości maksymalnej. Odpowiada to 70,7% maksymalnego prądu lub napięcia.

półprzewodnik

jest to materiał wykazujący w określonych warunkach własności izolatora (ciała nie przewodzącego elektryczności) a w innych - właściwości przewodnika prądu

półprzewodniki typu n

półprzewodniki typu n, półprzewodniki domieszkowe, w których dominującymi nośnikami ładunku elektr. są elektrony (wykazują przewodnictwo elektronowe);

południowy biegun

biegun magnesu, do której linii sił magnetycznych zakłada się wprowadzić.

Prąd elektryczny

uporządkowany (skierowany) ruch ładunków elektrycznych.

Prąd ucięty

(ang. cut-off current) - prąd sprowadzony gwałtownie do wartości bliskiej zeru wskutek bardzo szybkiego gaszenia łuku wyłączeniowgo przez łącznik o wymuszonym gaszeniu łuku.

prąd udarowy

prąd jednokierunkowy o krótkotrwałym przebiegu, narastający bez żadnej oscylacji od zera do pewnej wartości szczytowej, a następnie znacznie wolniej opadający.

prąd zmienny

prądem zmiennym nazywa się prąd zmieniający w czasie swoją wartość lub kierunek

prądy Foucaulta

prądy elektryczne tworzące się indukcyjnie w przewodniku (np. w rdzeniu elektromagnesu) pod wpływem zmian zewnętrznego pola magnetycznego

Prądy wirowe

prądy elektryczne tworzące się indukcyjnie w przewodniku (np. w rdzeniu elektromagnesu) pod wpływem zmian zewnętrznego pola magnetycznego

Prawa Kirchhoffa

prawa fizyki sformułowane przez niemieckiego fizyka Gustava Kirchhoffa, żyjącego w XIX wieku.

Pierwsze - prądowe prawo Kirchhoffa - dotyczy bilansu prądów w węźle obwodu elektrycznego:

Suma prądów w węźle obwodu elektrycznego jest równa zero.

Drugie - napięciowe prawo Kirchhoffa - dotyczy bilansu napięć w oczku obwodu elektrycznego:

Suma napięć źródłowych oczku obwodu elektrycznego jest równa sumie napięć odbiornikowych.

prawo Lenza

znana również jako zasadą przekory Lenza, została nazwana na cześć Heinricha Lenza, który sformułował ją w 1834 roku.

prawo ohma

Prawo Ohma opisuje sytuację, najprostszego przypadku związku między napięciem przyłożonym do przewodnika (opornika), a natężeniem prądu przez ten przewodnik płynącego.

atężenie prądu elektrycznego płynącego przez przewodnik(odcinek obwodu) jest wprost proporcjonalne  do napięcia  między końcami tego przewodnika (odcinka obwodu).  Utworzony stosunek U/I dla każdego pomiaru ma tę samą wartość.

U/I = constans

Opór jest to stały stosunek napięcia do natężenia prądu elektrycznego przepływającego przez przewodnik jest charakterystyczna dla danego przewodnika, i nazywa się oporem elektrycznym. Oznacza się go literą R.

R=U/I

[R]=[U]/[I]=1V/1A=1Ω

1 Om to jest jednostka oporu.

promieniowanie elektromagnetyczne

rozchodzące się w przestrzeni zaburzenie pola elektromagnetycznego. Składowa elektryczna i magnetyczna fali indukują się wzajemnie – zmieniające się pole elektryczne wytwarza zmieniające się pole magnetyczne, a z kolei zmieniające się pole magnetyczne wytwarza zmienne pole elektryczne.

Promieniowanie gamma

wysokoenergetyczna forma promieniowania elektromagnetycznego

prostownik

jest to element lub zestaw elementów elektronicznych służący do zamiany napięcia przemiennego na napięcie jednego znaku, które po dalszym odfiltrowaniu może być zmienione na napięcie stałe.

przeciążenie

to stan, w jakim znajduje się ciało poddane działaniu sił zewnętrznych innych, niż siła grawitacji, których wypadkowa powoduje przyspieszenie inne niż wynikające z siły grawitacji

przekaźnik elektryczny

- urządzenie elektryczne lub elektroniczne zaprojektowane do wywołania ustalonej nagłej zmiany stanu w jednym lub więcej obwodach wyjściowych przy spełnieniu odpowiednich warunków wejściowych

przerzutniki Schmitta

(ang. Schmitt trigger) zawdzięczają swą nazwę wynalazcy, O. H. Schmittowi. Są wytwarzane w postaci monolitycznych (scalonych) komparatorów lub mogą być łatwo realizowane na wzmacniaczach operacyjnych. Poziomy progowe napięć można regulować poprzez zmianę stosunku dwóch rezystancji.

przetwornik

jest to urządzenie dokonujące przekształcenia danej wielkości na inną wielkość według określonej zależności i z pewną dokładnością.

przewód ochronno-neutralny (PEN)

przewód elektryczny łączący funkcje przewodu neutralnego N i przewodu ochronnego PE. Izolacja dwukolorowa - żółto-zielona.

przełącznik

sprężynowy przełącznik, który jest umieszczony w jednej z dwóch pozycji włączone lub wyłączone.

punkt spoczynkowy

(Q punkt) punkt na linii DC obciążenia danego wzmacniacza, który reprezentuje brak sygnału wartości napięcia wyjściowego i prądu w obwodzie.

Q

współczynnik jakości cewki lub kondensatora.

radar

urządzenie służące do wykrywania – za pomocą fal radiowych – obiektów powietrznych, nawodnych oraz lądowych takich jak: samoloty, śmigłowce, rakiety, statki (również chmury oraz obiekty terenowe), pozwalające na określenie kierunku, odległości a także wielkości obiektu, a w radarach dopplerowskich także, do pomiarów prędkości wykrywanego obiektu.

radioastronomia

jest stosunkowo młodą nauką działu astronomii, opierającą się na badaniu pochodzącego z Kosmosu promieniowania elektromagnetycznego w zakresie częstotliwości radiowych. Mimo swej młodości i olbrzymich trudności, jakie stanęły przed jej pionierami, nauka ta wypracowała sobie swoiste metody badań i obecnie może poszczycić się wieloma cennymi osiągnięciami.

RC

skrót od "pojemności oporu" również skrót dla "zdalnie sterowane",

rdzeń magnetyczny

część obwodu magnetycznego, wykonana z materiału ferromagnetycznego, otoczona zwojami cewki; termin rdzeń magnetyczny jest często traktowany jako synonim magnetowodu.

reaktancja

lub opór bierny to wielkość charakteryzująca obwód elektryczny zawierający kondensator (pojemność) lub cewkę (indukcyjność). Jednostką reaktancji jest om.
Reaktancję oznacza się na ogół symbolem X.

Reaktancja

(opór bierny, sprzeciwność) to wielkość charakteryzująca obwód elektryczny zawierający element o charakterze pojemnościowym (np. kondensator) lub element o charakterze indukcyjnym(np. cewkę). Jednostką reaktancji jest om.

Reaktancję oznacza się na ogół symbolem X.

regula Lenza

znana również jako zasadą przekory Lenza, została nazwana na cześć Heinricha Lenza, który sformułował ją w 1834 roku.

regulator

urządzenie lub układ, który utrzymuje pożądany wynik w zmieniających się warunkach.

regulator napięcia

układ elektroniczny, bądź elektryczno-mechaniczny stosowany w układzie ładowania akumulatora w pojazdach mechanicznych.

rezonans

zjawisko fizyczne zachodzące dla drgań wymuszonych, objawiające się pochłanianiem energii poprzez wykonywanie drgań o dużej amplitudzie przez układ drgający dla określonych częstotliwości drgań.

rezystancja

jest miarą oporu, z jakim element przeciwstawia się przepływowi prądu elektrycznego.
Zwyczajowo rezystancję oznacza się symbolem (wielka litera R).
Jednostką rezystancji w układzie SI jest om (1 Ω).

rezystancja izolacji

jest połączeniem równoległym rezystancji skrośnej zależnej od materiału izolacyjnego i rezystancji powierzchniowej zależnej od czystości powierzchni.

rezystor

(z łac. resistere, stawiać opór) – najprostszy element rezystancyjny, element bierny obwodu elektrycznego.

RF

Skrót od "częstotliwości radiowych."

rms

skrót angielskiego pojęcia root mean square, oznaczającego średnią kwadratową,

rozproszenie magnetyczne

fiz. zjawisko wypływu części strumienia magnetycznego (tzw. strumienia rozproszonego) z obwodu magnetycznego do otaczającej przestrzeni;

przyczyna strat energii w układach elektrycznych oraz niezamierzonych sprzężeń.

rozproszona pojemność

Wszelkie inne pojemności  niż w kondensatorze. Na przykład, pojemność pomiędzy sąsiednimi zwojami drutu w cewce.

RS-232

Standard RS-232 opisuje sposób połączenia urządzeń DTE (ang. Data Terminal Equipment) tj. urządzeń końcowych danych (np. komputer) oraz urządzeń DCE (ang. Data Communication Equipment), czyli urządzeń komunikacji danych (np. modem)

RS-485

Standard RS485 (podobnie jak standard RS-422) składa się z różnicowego (symetrycznego) nadajnika, dwuprzewodowego toru transmisyjnego i różnicowego odbiornika. Dla standardu RS485 tak jak i dla RS-422 nie ma konieczności prowadzenia przewodu powrotnego. Standard RS485 umożliwia podłączenie wielu nadajników i odbiorników (maksymalnie do 32).

RS423

standard telekomunikacyjny transmisji szeregowej. Jest to dwukierunkowy interfejs komunikacyjny do łączności pomiędzy dokładnie dwoma użytkownikami.

schemat

Elektroniczny schemat blokowy - jest w rysunku połączeniem dokładności technicznego przedstawienia rysunku technicznego z prostotą schematów blokowych, stosowanym do przedstawienia schematycznej budowy urządzeń lub układów elektronicznych.

sieć komputerowa

(w skrócie: sieć) – to zbiór komputerów i innych urządzeń połączonych ze sobą kanałami komunikacyjnymi.

SNR

Skrót od "stosunek sygnału do szumu."

solenoid

cewka powietrzna (bez rdzenia ferrytowego) o jednej warstwie uzwojenia, służąca do wytwarzania jednorodnego pola magnetycznego. Stosowany jest tam, gdzie wymagane są niewielkie indukcyjności lub wysokie napięcia.

sonar

urządzenie używające długich, średnich lub krótkich fal dźwiękowych do nawigacji, komunikacji, detekcji, określania pozycji, śledzenia oraz klasyfikacji ruchomych i nieruchomych obiektów zanurzonych, znajdujących się na powierzchni cieczy bądź w powietrzu

spadek napięcia

w elektryczności zmniejszenie napięcia, czyli różnicy potencjału elektrycznego między dwoma punktami obwodu, w którym płynie prąd elektryczny.

sprzęgła impedancji

Połączenie dwóch obwodów wzmacniacza sygnału za pomocą impedancji takich jak cewki.

Sprzężenie AC

- obwód, przez który przechodzi sygnał AC, a jednocześnie blokowane jest napięcie DC

sprzężenie zwrotne

(ang. feedback) – oddziaływanie sygnałów stanu końcowego (wyjściowego) procesu (systemu, układu), na jego sygnały referencyjne (wejściowe)

Srebro

(Ag, łac. argentum) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym.

średnie napięcie

ŚN (medium voltage – MV) - napięcie, którego skuteczna wartość znamionowa zawarta jest w przedziale 1-35 kV

stabilizator

są to diody przeznaczone do stabilizacji lub ograniczania napięć. Istnieją diody stabilizujące prąd i są nazywane polowymi ogranicznikami prądu

stała czasowa

w układzie automatyki wielkość o wymiarze czasu opisująca osiąganie stanu ustalonego przez sygnał wyjściowy, związana z czasem trwania stanu nieustalonego następującego po zmianie sygnału wejściowego

stojan

zespół nieruchomych elementów maszyny lub mechanizmu, otaczających wirujący wokół stałej osi wirnik. Najczęściej stosowany jest w pompach, sprężarkach, wentylatorach, dmuchawach, maszynach elektrycznych, silnikach, prądnicach i turbinach.

stosunek sygnału do szumu

Stosunek wielkości sygnału do wielkości szumów normalnie wyrażony w decybelach.

straty magnetyczne

fiz. część energii elektromagnetycznej ferromagnetyka (lub ferrimagnetyka) przetwarzana w ciepło podczas cyklicznego przemagnesowania zmiennym polem magnetycznym.

Strumień

W magnetyzmie, pole magnetyczne składające się z linii sił.

strumień indukcji magnetycznej

(również: strumień indukcji pola magnetycznego) jest strumieniem pola dla indukcji magnetycznej.

Subwoofer

dodatkowy głośnik w systemach stereo lub w wielokanałowych, najczęściej w zestawach kina domowego, służący do odtwarzania dźwięków o bardzo małych częstotliwościach

super wysoka częstotliwość

(SHF) Pasmo częstotliwości pomiędzy 3 GHz i 30 GHz. Tak wyznaczony przez Federal Communications Commission (FCC).

superpozycja

własność rozwiązań równania różniczkowego przejawiająca się w tym, że suma dwóch rozwiązań także jest rozwiązaniem równania.

światło

Potocznie nazywa się tak widzialną część promieniowania elektromagnetycznego, czyli promieniowanie widzialne odbierane przez siatkówkę oka ludzkiego np. w określeniu światłocień

swiatłowód

Kanał do prowadzenia fali świetlnej; światłowodami są zazwyczaj włókna szklane (niekiedy z tworzyw sztucznych) składające się z rdzenia i otaczającego go płaszcza z materiału o współczynniku załamania mniejszym od współczynnika załamania materiału rdzenia; oprócz światłowodów włóknistych stosuje się także światłowody płaskie i paskowe.
Zasada działania światłowodów polega na wielokrotnym wykorzystaniu zjawiska całkowitego wewnętrznego odbicia (odbicie i załamanie fal) wiązki światła podążającej wzdłuż światłowodów.

sygnał

to abstrakcyjny model dowolnej mierzalnej wielkości zmieniającej się w czasie, generowanej przez zjawiska fizyczne lub systemy.

Syntezator mowy

IVONA pozwala na automatyczne przekształcanie tekstu do mowy o naturalnym, ludzkim brzmieniu

szum elektryczny

(electrical noise) - patrz: zaburzenia elektromagnetyczne EMI

szum przemysłowy

szum elektromagnetyczny mający swe źródło w urządzeniach wykonanych przez człowieka

technika

(z ang technē - sztuka, rzemiosło, kunszt, umiejętność) to dziedzina działalności, polegająca na wytwarzaniu zjawisk i przedmiotów nie występujących naturalnie w przyrodzie. Słowo technika oznacza też same urządzenia techniczne.

telefon

(z gr. tele – daleko oraz phone – głos) – urządzenie stanowiące zakończenie łącza telefonicznego; główne części aparatu telefonicznego: mikrotelefon, w którym zachodzi przetwarzanie dźwięków mowy na sygnał elektryczny (w mikrofonie) lub operacja odwrotna (w słuchawce), tarcza numerowa lub klawiatura, wytwarzające impulsy wybiórcze, oraz przetwornik sygnału elektrycznego na sygnał (optyczny lub akustyczny) przywołujący abonenta.

telegrafia

dział telekomunikacji obejmujący przesyłanie wiadomości w postaci znaków pisma; wiadomość, przetwarzana w aparacie nadawczym na kombinacje elementów alfabetu telegraficznego.

telemetria

Przekazywanie odczytów do zdalnej lokalizacji poprzez kabel lub drogą radiową.

teletekst

cyfrowy system przesyłania dodatkowych informacji nadawanych jednocześnie z programem telewizyjnym

Telewizja, TV

dziedzina telekomunikacji przekazująca ruchomy obraz oraz dźwięk na odległość

tera

(gr teras – potwór) – przedrostek jednostki miary o symbolu T oznaczający mnożnik 1 000 000 000 000 = 10¹²

termiczny przekaźnik

Przekaźnik aktywowany przez element grzejny.

termistory

są to półprzewodnikowe przyrządy bezzłączowe, charakteryzujące się dużymi zmianami rezystancji w zależności od zmian temperatury

termostat

urządzenie lub element urządzenia utrzymujące ("-stat") zadaną temperaturę ("termo-") poprzez aktywne działanie.

tolerancja

Dopuszczalne odchylenie od określonej wartości zwykle wyrażone w procentach.

transformator

urządzenie elektrotechniczne służące do przenoszenia energii elektrycznej prądu zmiennego drogą indukcji z jednego obwodu elektrycznego do drugiego. Transformator zbudowany jest z dwóch cewek (uzwojeń) nawiniętych na wspólny rdzeń.

Transmisja

proces przesyłania dowolnej wiadomości lub ogólnie danych między nadawcą (nadajnikiem) a odbiorcą (odbiornikiem) zapisanej określonym, zrozumiałym dla obu stron kodem i po określonej drodze. Do transmisji mogą być wykorzystane media transmisyjne przewodowe lub bezprzewodowe

tranzystor jednozłączowy

Tranzystor jednozłączowy UJT (ang. unijunction transistor), zwany również diodą dwubazową – półprzewodnikowy element przełączający zawierający jedno złącze p-n i 3 elektrody (Emiter, Baza 1, Baza 2).

tranzystor npn

tranzystor o złączu bipolarnym, w którym p-typu elementu podstawy jest umieszczona pomiędzy n-typu nadajnika i n-kolektor.

Tranzystor polowy

FET (ang. Field Effect Transistor) – tranzystor, w którym sterowanie prądem odbywa się za pomocą pola elektrycznego

tranzystor unipolarny

FET (ang. Field Effect Transistor) – tranzystor, w którym sterowanie prądem odbywa się za pomocą pola elektrycznego

triak

element półprzewodnikowy należący do rodziny tyrystorów. Ma pięciowarstwową strukturę n-p-n-p-n, pod względem funkcjonalnym jest odpowiednikiem dwóch tyrystorów połączonych antyrównolegle (przeciwsobnie i równolegle).

trymer

kondensator nastawny do dostrajania obwodu rezonansowego; jego pojemność jest wielokrotnie mniejsza niż pojemność kondensatora strojeniowego, z którym kondensator dostrojczy współpracuje

twierdzenie Nortona

(inaczej: twierdzenie o zastępczym źródle prądu) dotyczy obwodów elektrycznych.


Każdy liniowy dwójnik aktywny można przedstawić w postaci źródła prądu elektrycznego. Natężenie prądu źródłowego równe jest prądowi płynącemu w bezoporowym przewodzie, zwierającym zaciski dwójnika aktywnego, zaś rezystancja wewnętrzna tego źródła jest równa rezystancji tego dwójnika po usunięciu wszystkich źródeł energii.

twierdzenie Thevenina

(inaczej: twierdzenie o zastępczym źródle napięcia) dotyczy obwodów elektrycznych.

twierdzenie:

Dowolny aktywny obwód liniowy można od strony wybranych zacisków ab zastąpić obwodem równoważnym, złożonym z szeregowo połączonego jednego idealnego źródła napięcia, równego napięciu pomiędzy zaciskami ab w stanie jałowym oraz jednej impedancji równej impedancji zastępczej obwodu pasywnego, widzianego od strony zacisków ab.

tłumienie

Zmniejszenie wielkości drgań z powodu rozproszenia energii w postaci ciepła.

UHF

Skrót od "ultra-wysoką częstotliwością.

ujemne uziemienie

system, w którym biegun ujemny źródła jest podłączony do systemu, metalową obudową.

ujemny współczynnik temperaturowy

termin używany na określenie składnika, którego rezystancja albo pojemność zmniejsza się przy wzroście temperatury.

ujemny ładunek

ładunek, który ma więcej elektronów niż protonów

układ hybrydowy

to układ napędowy, gdzie współdziałają dwa różne źródła energii lub ogólniej różne źródła napędu

ultradźwięki

fale dźwiękowe, których częstotliwość jest zbyt wysoka, aby usłyszał je człowiek. Za górną granicę słyszalnych częstotliwości uważa się wartość około 20 kHz

Urządzenie

jest to przedmiot umożliwiający wykonanie określonego procesu, często stanowiący zespół połączonych ze sobą części stanowiących funkcjonalną całość, służący do określonych celów, np. do przetwarzania energii, wykonywania określonej pracy mechanicznej, przetwarzania informacji, mający określoną formę budowy w zależności od spełniających parametrów pracy i celu przeznaczenia.

uzwojenie

jest to część obwodu magnetycznego odpowiedzialna za wytwarzanie strumienia magnetycznego.

uzwojenie pierwotne

transformatora – uzwojenie, do którego przykłada się napięcie zasilające zwane również napięciem pierwotnym. Odpowiednio, prąd elektryczny płynący w uzwojeniu pierwotnym jest nazywany prądem pierwotnym.

uzwojenie wtórne

transformatora to uzwojenie, z którego odbiera się napięcie wyjściowe zwane z tej racji napięciem wtórnym. Odpowiednio, prąd elektryczny płynący w uzwojeniu wtórnym jest nazywany prądem wtórnym.

VA

Skrót od "volt amper"

VCR

Skrót od "magnetowid".

wat

jednostka mocy lub strumienia energii w układzie SI (jednostka pochodna układu SI), oznaczana symbolem W

watomierz

jest przyrządem przeznaczonym do pomiaru mocy czynnej.

Weber (Wb)

jednostka strumienia indukcji magnetycznej w układzie SI (Jednostka pohodna układu SI).

wektor

uporządkowana para punktów [A, B], gdzie punkt A jest początkiem wektora a punkt B jego końcem.

wideo

(z łaciny "widzę") – technologia elektroniczna bazująca na sekwencji nieruchomych obrazów, które mogą być nagrywane, przetwarzane, transmitowane, a następnie odtwarzane dając złudzenie ruchu.

widmo akustyczne

(widmo dźwięku) – rozkład natężenia składowych dźwięku w zależności od częstotliwości tych składowych.

widmo elektromagnetyczne

Lista lub schemat przedstawiający zakres promieniowania elektromagnetycznego.

Wire Gauge

American Wire Gauge (AWG) to system numerycznych nazw średnic drutu

Woltamper

Woltamper, VA, jednostka mocy pozornej w obwodach
prądu zmiennego. 1 VA to pozorna moc prądu o skutecznym
natężeniu 1 ampera i skutecznym napięciu 1 wolta
(skuteczne natężenie lub napięcie prądu elektrycznego).

woltomierz

miernik elektryczny służący do pomiaru napięcia, włączany równolegle do obwodu elektrycznego

współczynnik sprzężenia

stopień sprzężenia między dwoma obwodami.

współczynnik temperaturowy częstotliwości

Kurs, w którym częstotliwość zmienia się wraz z temperaturą.

wtórnik emiterowy

Wtórnik emiterowy to jest taki wzmacniacz tranzystorowy który ma wzmocnienie równe jedności, czyli to co jest na wejściu jest na wyjściu.

wydajność

ilość mocy dostarczanej do obciążenia wzmacniacza jako procent mocy wymaganej od zasilania

wyróżnik

obwód, w którym napięcie wyjściowe jest proporcjonalne do szybkości zmian napięcia wejściowego.

wytrzymałość dieelektryczna

największa wartość natężenia pola elektrycznego, jaka może istnieć w dielektryku (izolatorze) bez wywołania przebicia. Jednostką wytrzymałości elektrycznej jest V/m.

Wytrzymałość elektryczna

największa wartość natężenia pola elektrycznego, jaka może istnieć w dielektryku (izolatorze) bez wywołania przebicia. Jednostką wytrzymałości elektrycznej jest V/m.

Wyłącznik

to łącznik elektryczny mechanizmowy zdolny do załączania, przewodzenia i wyłączania prądów w normalnych warunkach pracy obwodu oraz prądu przeciążeniowego lub prądu zwarciowego.

Wzmacniacz akustyczny

(ang. audio amplifier) jest najczęściej wzmacniaczem mocy pracującym w paśmie akustycznym (16 Hz-22 kHz).

wzmacniacz operacyjny

to wielostopniowy, wzmacniacz różnicowy prądu stałego, charakteryzujący się bardzo dużym różnicowym wzmocnieniem napięciowym rzędu stu kilkudziesięciu decybeli i przeznaczony zwykle do pracy z zewnętrznym obwodem sprzężenia zwrotnego, który decyduje o głównych właściwościach całego układu.

Wzmacniacz różnicowy

charakteryzuje się dwoma wejściami, w których napięcie wyjściowe jest proporcjonalne do różnicy napięć wejściowych. Podstawową właściwością wzmacniacza różnicowego jest wzmacnianie różnicy wartości sygnałów podanych na jego wejście oraz tłumienia wspólnej części sygnałów wejściowych. Oznacza to, że wzmacniacz ten służy do wzmacniania małych sygnałów różnicowych. Układ ten charakteryzuje się małym dryftem temperaturowym, małą różnicą parametrów- dotyczy to tranzystorów. Układ ten ma bardzo szerokie zastosowanie i stanowi z reguły 1 blok danego wzmacniacza (rys 3 a)schemat). Wzmacniacz różnicowy ciężko steruje się napięciami nie uziemionymi lub symetrycznymi względem masy. Wzmacniacze te można wykonywać o podwójnym sterowaniu co pozwala uzyskać płynną regulację wzmocnienia modulacji amplitudy oraz stosowania jako układu mnożącego. Wzmacniacz ten można spotkać jako 2 stopniowy wzmacniacz różnicowy z tranzystorami polowymi MOS z układami typu P na wejściu. Wzmacniają one zmiany napięcia w obszarach źródło- dren. Szczególnie ma to zastosowanie w przetwornikach. Inną odmianą wzmacniacza różnicowego jest wzmacniacz różnicowy z podwójnym tranzystorem polowym co pozwala osiągnąć lepszą symetrię poprzez stosowanie na wejściu podwójnych tranzystorów, które wykonane są na 1 płytce krzemowej w postaci układu scalonego.

wzmacniacz sprzężenia zwrotnego

W układach elektronicznych sprzężenie zwrotne polega na przekazywaniu części sygnału wyjściowego, zwanego sygnałem zwrotnym, z wyjścia na wejście układu, gdzie sumuje się on z sygnałem wejściowym, zmieniając właściwość układu

wzmaczniacz

Urządzenie wzmacniające sygnały wejściowe kosztem energii pobieranej ze źródła zasilającego.

wzmaczniacz sumujacy

wyznacza ważoną sumę napięć wejściowych (wejść może być więcej niż 2). Jest to wariant wzmacniacza odwracającego.

żarzenie

stan materiału po podgrzaniu do punktu, w którym emituje światło.

zasilacz

(z ang.AC power supply) urządzenie służące do przekształcania napięcia zasilającego (przemiennego lub stałego) na napięcie (albo napięcia) stałe lub przemienne o innych parametrach

Zasilanie DC

Wszelkie źródła zasilania DC dla urządzeń elektrycznych.

zerowanie

Kalibracja miernika tak, że pokazuje wartość zero, gdy zero jest mierzona.

zniekształcenie

niepożądane zmiany w przebiegu lub sygnału

źródło

urządzenie, które zapewnia moc sygnału lub energii do obciążenia.

zwarcie

(lub potocznie: spięcie) - w elektrotechnice i elektronice oznacza nagłe zmniejszenie rezystancji obwodu elektrycznego do bardzo małej wartości, powstające najczęściej wskutek połączenia się przewodów obwodu lub uszkodzenia izolacji elektrycznej w wyniku jej przebicia.

łącznośc radiowa

termin używany na określenie przepływu informacji między dwoma lub więcej punktami za pomocą radia lub fal elektromagnetycznych.

Ładunek elektryczny

ciała (lub układu ciał) – fundamentalna własność materii przejawiająca się w oddziaływaniu elektromagnetycznym ciał obdarzonych tym ładunkiem. Ciała obdarzone ładunkiem mają zdolność wytwarzania pola elektromagnetycznego oraz oddziaływania z tym polem. Oddziaływanie ładunku z polem elektromagnetycznym jest określone przez siłę Lorentza i jest jednym z oddziaływań podstawowych